| aktualności |
|
Sytuacja społeczno-gospodarcza Polski i regionów w 2009 r. na tle lat poprzednich
|
Od strony popytowej czynnikami wzrostu gospodarczego w Polsce było spożycie, zwłaszcza indywidualne oraz handel zagraniczny. Od strony podażowej, wzrost wartości dodanej brutto o 1,9 proc. w skali roku nastąpił w wyniku zwiększenia produkcji w usługach rynkowych o 2,5 proc. i budownictwa o 4,7 proc. W przemyśle odnotowano spadek produkcji – po raz pierwszy od kryzysu w latach 2001-2002 – na poziomie 1,1 proc. Ocenia się jednak, że w II półroczu 2009 r. przemysł znajdował się już w fazie wznoszącej cyklu koniunkturalnego.
Znacznie niższe niż w latach poprzednich tempo wzrostu wpłynęło negatywnie na wiele dziedzin życia społecznego i gospodarczego, w tym przede wszystkim na:
*
sytuację na rynku pracy - przeciętne zatrudnienie w gospodarce narodowej było niższe niż w 2008 r., w tym zwłaszcza w sektorze przedsiębiorstw, a stopa bezrobocia rejestrowanego zwiększyła się do 11,9 proc. z poziomu 9,5 proc. w roku poprzednim; nastąpiło także spowolnienie tempa wzrostu realnych wynagrodzeń;
*
stan finansów publicznych - deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych liczony wg metodologii unijnej wzrósł do 7,2 proc. PKB (w 2008 r. wynosił 3,6 proc.), a dług do 50,7 proc. PKB (w 2008 r. - 47,2 proc.);
*
zahamowanie aktywności inwestycyjnej przedsiębiorstw - stopa inwestycji w gospodarce narodowej obniżyła się z 22,1 proc. w 2008 r. do 21 proc. w 2009 r.; niski poziom wykorzystania mocy produkcyjnych, zwłaszcza w przemyśle i budownictwie, nie sprzyjał podejmowaniu aktywności inwestycyjnej przez przedsiębiorstwa, których nakłady inwestycyjne ogółem były o prawie 12 proc. niższe niż w 2008 r.
Nasilenie zjawisk inflacyjnych było mniejsze niż w poprzednim roku w zakresie cen towarów i usług konsumpcyjnych oraz cen producentów w budownictwie. Na korzystnym poziomie kształtował się wskaźnik terms of trade. Znaczne - na tle lat poprzednich - osłabienie złotego łagodziło trudną sytuację finansową eksporterów i przyczyniało się do poprawy bilansu płatniczego. Wyniki finansowe przedsiębiorstw były w 2009 r. nieznacznie korzystniejsze niż w 2008 r.
Osłabienie koniunktury gospodarczej dotknęło zdecydowanej większości województw, co było widoczne przede wszystkim poprzez spadek produkcji przemysłowej (tylko 4 odnotowały jej wzrost w stosunku do roku poprzedniego), obniżenie nakładów inwestycyjnych przedsiębiorstw oraz wzrost stopy bezrobocia.
Większość wskaźników koniunktury gospodarczej poprawiło się w końcu 2009 r. i na początku 2010 r. Po wyraźnym osłabieniu w I półroczu, w ostatnich miesiącach 2009 roku nastąpiła poprawa dynamiki produkcji w przemyśle, sprzedaży detalicznej, usług w transporcie i łączności oraz obrotów w handlu zagranicznym. Z badań koniunktury wynika jednak, że przedsiębiorstwa nie oczekują rychłego powrotu na ścieżkę szybkiego wzrostu gospodarczego.
W roku 2009 nastąpiło istotne przyspieszenie w kwestii wydatkowania funduszy - wypłacono blisko 16,5 mld zł. Programami, w których dokonano największych płatności były Program Infrastruktura i Środowisko, Program Kapitał Ludzki - odpowiednio 4,9 mld zł oraz ponad 3,8 mld zł, a na poziomie regionalnym RPO Wielkopolskie (ponad 930 mln zł) oraz RPO Dolnośląskie (ponad 530 mln zł).
Szacuje się, że środki unijne współfinansujące liczne przedsięwzięcia miały istotne znaczenie dla łagodzenia skutków spowolnienia gospodarczego w Polsce i przyczyniły się niemal w połowie do osiągniętego w 2009 r. tempa wzrostu.
Dane statystyczne dotyczące sytuacji na świecie w ostatnich miesiącach wskazują na wzrost aktywności gospodarczej w Stanach Zjednoczonych oraz poprawę koniunktury w strefie euro, w tym w Niemczech, będącym głównym partnerem handlowym Polski. W gospodarkach rozwiniętych utrzymuje się jednak niekorzystna sytuacja na rynku pracy, a także w dalszym ciągu zmniejsza się akcja kredytowa. Przyspiesza wzrost gospodarczy w największych gospodarkach wschodzących, w tym w Chinach. Ożywienie gospodarcze na świecie będzie pozytywnie oddziaływać na sytuację gospodarczą Polski.
Więcej:
http://www.mrr.gov.pl/aktualnosci/rozwoj_regionalny/Strony/Sytuacja_spoleczno_gospodarcza_Polski_i_regionow_2009_na_tle_lat_poprzednich_090610.aspx
źródło: MRR
2010-06-10
|