Rola UE wobec zagrożeń współczesnego świata



Efektem serii klęsk żywiołowych i katastrof, które miały miejsce na całym świecie w ostatnim roku, jest ukształtowanie się poczucia zagrożenia w społecznościach zachodu. Sposób postrzegania tych kryzysowych sytuacji zmienił się radykalnie, co jest związane z oczekiwaniem adekwatnego na nie reagowania. Ten dokument programowy określa co Unia Europejska może i powinna zrobić w tym obszarze, uzupełniając działania poszczególnych państw członkowskich.

W dzisiejszym świecie, rządy państw wplątane są w błędne koło. Siły, których wykorzystanie powodowało poprawę komfortu ludzkiego życia i niespotykane do tej pory bogactwo, uczyniły także obywateli wrażliwymi na globalne incydenty, awarie i katastrofy.

W Europie ten problem występuje w szczególnym nasileniu. Im mocniej Europejskie społeczeństwa, ekonomie i infrastruktura są ze sobą powiązane, tym większy można uzyskać efekt skali. Jednak zwiększa się także ryzyko problemów o zasięgu ogólnoeuropejskim. Należy wziąć pod uwagę rzeczywistość kształtowaną przez aktualne wydarzenia: kraje doświadczają presji szybszych ruchów migracyjnych; siatki terrorystyczne funkcjonują sprawnie ponad granicami państw; następują awarie elektryczności skutkujące poważnymi konsekwencjami; zwiększa się intensywność dokonujących się zmian klimatycznych, które wpływają na funkcjonowanie transportu, przepływ informacji i stabilność rynków handlowych.

Krótko mówiąc, w czasie gdy Europa integruje swoje bazowe systemy funkcjonalne, przerzucając się z infrastruktury technicznej na szerokopasmowe sieci informacyjne, naraża się jednocześnie na nowe zagrożenia. Zjawiska które wydawały się mało istotnymi, w dzisiejszym świecie urastają do rangi międzynarodowych katastrof. Czy europejskie państwa, instytucje i elity rządzące są gotowe sprostać tym poważnym zagrożeniom? Jakie środki mają do dyspozycji? Czy powinna powstać wspólna instytucja i strategia działania – nastawiona na rozwiązywanie tego typu problemów? Jeśli tak, jak powinna ona wyglądać?

Ten dokument bada potencjalną rolę Unii Europejskiej we wspomaganiu krajów członkowskich, w radzeniu sobie z międzynarodowymi zagrożeniami. W pewnym stopniu, Unia została stworzona z myślą o większym zaangażowaniu. Wydarzenia 11 września 2001 ukazały realność współczesnych zagrożeń i skłoniły rządy UE do zaangażowania w walkę przeciw terroryzmowi.

Efektem ej sytuacji było powstanie Europejskiej Strategii Bezpieczeństwa i zatwierdzenie deklaracji solidarnościowych po zamachach bombowych w Madrycie oraz działania zmierzające do większej integracji i współpracy między wywiadami. Klęski żywiołowe, w Europie i Azji oraz nadchodząca epidemia grypy skłoniły kraje członkowskie do wzmocnienia siły politycznej instytucji UE, która ma zapobiegać międzynarodowym zagrożeniom.

Jednak wiele przeszkód stoi na drodze europejskiej współpracy. Pojawienie się większej liczby inicjatyw politycznych maskuje wahanie dotyczące poziomu kompetencji jaki ma zostać delegowany na poziom Unii. Polityczna niepewność, manifestująca się w odniesieniu do zasady subsydiarności i wymijających deklaracji, zaostrza podziały instytucjonalne w UE. Niektóre inicjatywy zarządzania kryzysowego są ulokowane w zdominowanych przez Radę Ministrów – politykach ramowych, inne w obszarach - w których ponadnarodowe instytucje (jak Komisja Europejska) odgrywają większą rolę. Te polityczne i instytucjonalne podziały implikują określone ograniczenia potencjalnej roli Unii. Wydaje się mało prawdopodobnym ich przekazanie. Bardziej chodzi o ich połączenie, koordynację, monitoring, zarządzanie informacją, regulację, mobilizację i finansowanie.



By przeczytać ten dokument w całości (w j.ang), proszę kliknąć tutaj

Strona główna
2005-11-24